Zelf schoenen maken met de hand klinkt ingewikkeld, maar als we het stap voor stap bekijken, valt het reuze mee. Met de juiste materialen en eenvoudige handgereedschappen kunnen we thuis al een stevige en comfortabele schoen maken. En als we het iets orthopedischer willen aanpakken, denk aan ondersteuning, correctie of demping, dan komen we met materialen als thermoplastisch EVA, pelotten en voetbedden al een heel eind.
Deze gids is speciaal voor iedereen die wil beginnen, maar nog geen ervaring heeft. We leggen alles rustig uit en laten zien wat je per stap nodig hebt: van basismaterialen tot simpele gereedschappen die je vaak al in huis hebt. Geen dure drukpersen of CAD-software dus, gewoon lekker met de hand.
Voordat we iets gaan knippen of plakken, kijken we naar de voet waarvoor we een schoen willen maken. Is het een smalle voet? Is de hak wat breder? Heb je zelf snel last van vermoeidheid onder de bal van je voet? Dat soort dingen bepalen hoe we straks het voetbed gaan opbouwen.
We tekenen eerst de omtrek van de voet op een vel karton. We meten de lengte van de hiel tot de langste teen en noteren ook de breedte van de bal van de voet. Deze maten gebruiken we straks om een zool te maken die goed past.
We denken nu ook alvast na over het type schoen dat we willen maken: een simpele instapper, een veterschoen, een slipper? En: willen we alleen comfort, of ook extra ondersteuning zoals een steunzool of pelotten?
Praktische tip: haal alvast een paar schoenen uit de kast halen om te kijken welke vorm prettig zit, en welke niet.
Nu we een plan hebben, verzamelen we de materialen die we nodig hebben. Dit zijn de hoofdingrediënten:
Wat gereedschap betreft kunnen we met het volgende al ver komen:
Al deze materialen vind je in ons assortiment bij Ghielen Orthopaedics onder de categorieën thermoplastisch, polster & bekleding, verstevigingsmateriaal en pelotten.
Voordat we aan de echte zool beginnen, is het slim om een voorlopige pasvorm te maken. Zo kunnen we checken of de maten kloppen, waar de ondersteuning precies moet zitten en of de basis prettig aanvoelt. Dat scheelt later bijstellen of opnieuw beginnen.
Je kunt dit simpel houden: knip de voetomtrek uit een stuk schuim of stevig karton en test hoe dat onder je voet voelt. Voeg eventueel een stukje polstermateriaal of een pelotte toe om te zien of dat goed zit.
Wil je een stap verder? Maak dan een eenvoudige ‘leestschoen’ van folie of doorzichtig plastic. Daarmee kun je goed zien hoe de voet zich in de schoen beweegt en waar je straks ruimte of steun moet voorzien. In de orthopedie gebruiken we dit vaak om de pasvorm vooraf goed af te stemmen – een handige tussenstap die veel werk kan besparen.
Voor wie het iets preciezer wil aanpakken, is het slim om een eerste testopbouw te maken. Denk aan een ruw voetbed uit schuim of een snel vervormbare thermoplast. Hierop kun je alvast elementen als pelotten, steunzones of hielverhogingen uitproberen vóór je de definitieve zool bouwt.
Leg het materiaal op je eerder gesneden testzool en plak de ondersteunende onderdelen tijdelijk vast met tape of een druppel lijm. Ga erop staan en voel: klopt de drukverdeling? Heb je steun waar nodig? Duwt er niets op een verkeerde plek?
Een paar minuten testen geeft vaak verrassend veel inzicht. Als je tevreden bent, gebruik je dit testmodel als mal voor je echte zool.
We beginnen met de onderkant van de schoen: de zool. Die maken we uit een plaat thermoplastisch EVA. Dit materiaal wordt soepel als we het verwarmen, en hardt weer uit in de vorm die we eraan geven.
We nemen de voetomtrek die we eerder tekenden, en tekenen die over op het thermoplastisch materiaal. Daarna snijden we de vorm uit met een stanleymes. Let op: we houden ongeveer 5 mm extra ruimte aan rondom, zodat de voet straks niet over de rand schuift.
Daarna verwarmen we het materiaal met een haardroger of verfstripper tot het zacht en buigzaam wordt. Let op: goed blijven bewegen met de warmtebron, zodat het materiaal niet verbrandt. Als het soepel aanvoelt, drukken we de voetvorm erin, bijvoorbeeld door onze eigen voet voorzichtig op het warme materiaal te zetten terwijl het op een handdoek ligt. Zo krijgt de zool al een basisvorm die past.
Als we meer ondersteuning willen (bijvoorbeeld bij een holle voet of platvoet), kunnen we nu ook pelotten of verhogingen toevoegen. Die lijmen we vast met contactlijm op het EVA-materiaal en drukken we stevig aan.
Tot slot schuren we de randen mooi rond met schuurpapier. Als we willen, kunnen we ook alvast een dunne laag polstermateriaal of bekleding aanbrengen, dat voelt straks comfortabeler aan.
Het bovenwerk is het deel van de schoen dat de voet omsluit: van de neus tot de hak. Dit maken we meestal van stevig maar soepel materiaal zoals leer, canvas of microvezelstof. Leer is duurzaam en vormbaar, canvas is licht en goed bewerkbaar, beide zijn prima keuzes voor beginners.
We beginnen met een simpel patroon. Hiervoor trekken we opnieuw de voetomtrek op papier en tekenen we een halfhoge ‘schoenromp’ rondom de voetvorm. We zorgen voor voldoende ruimte bij de wreef (zodat je erin kunt stappen) en knippen het patroon uit.
Dit patroon leggen we op het gekozen bovenmateriaal en snijden we uit met een scherp stanleymes. Als we twee schoenen maken, spiegelen we het patroon natuurlijk voor de andere voet.
Wil je extra steun bij de hak of neus? Dan kunnen we een stuk thermoplastisch verstevigingsmateriaal (zoals een contrefort van Rhenoflex) op maat snijden en met de hand in het bovenwerk lijmen. Even verwarmen met een haardroger zorgt dat het precies naar de vorm van de voet buigt. Vooral bij holle voeten of zwakke enkels geeft dit veel extra stabiliteit.
Let ook op de hielsluiting. Een goed sluitende hielkap voorkomt dat je voet gaat schuiven of kantelen in de schoen – vooral belangrijk bij zwakkere enkels of een pronerende voetstand. Je kunt hiervoor een contrefort van Rhenoflex of ander thermoplastisch materiaal gebruiken dat je verwarmt en in vorm drukt rond de hiel.
Heb je een hoge wreef of een bredere hielbasis? Zorg dan dat het bovenwerk niet te strak wordt. Liever iets meer ruimte en straks corrigeren met polster, dan knelpunten die je niet meer kunt bijwerken
Daarna lijmen we de zijstukken aan elkaar. Als je een naaimachine hebt, kun je ze natuurlijk ook stikken, maar met goede lijm en klemmen (of een paar boeken als gewicht) kom je ook al ver. Laat alles goed drogen voordat je verdergaat.
Nu komt het moment waarop de schoen echt vorm krijgt. We plaatsen het bovenwerk op de zool die we eerder gemaakt hebben, en lijmen deze delen stevig aan elkaar.
Eerst maken we beide oppervlakken schoon en lichtjes ruw (met fijn schuurpapier), zodat de lijm goed hecht. We brengen dan contactlijm aan op de onderrand van het bovenwerk én op de rand van de zool. Laat de lijm even drogen (volg de instructies van de lijm) tot het een beetje plakkerig wordt.
Daarna trekken we het bovenwerk over de zool heen en drukken we het zorgvuldig vast, van de hiel naar de tenen. We zorgen dat er nergens spanning of lucht onder zit. Met de hand aandrukken en eventueel wat klemmen gebruiken helpt om een goede verbinding te maken.
Als er aan de zijkanten materiaal uitsteekt, kunnen we dat later netjes bijwerken met een schaar of een schuurblokje. En maak je geen zorgen: het hoeft niet perfect te zijn. Dit is je eerste schoen, wat telt is dat hij stevig in elkaar zit en goed aanvoelt.
Nu de basis staat, zorgen we voor extra afwerking en stevigheid. Eerst controleren we of de schoen goed aansluit rondom de voet. Zit hij te strak? Dan kunnen we het bovenwerk voorzichtig wat oprekken door het kort te verwarmen. Zit hij juist te los? Dan voegen we een laagje polstermateriaal toe aan de binnenkant voor een strakkere pasvorm.
Voor de afwerking van de zool kunnen we een dunne rubberen profielzool onder de bestaande zool plakken. Deze zijn kant-en-klaar verkrijgbaar in onze webshop en zorgen voor grip, slijtvastheid en een professionele look. Je kunt ze op maat knippen en vastlijmen, ook dat kan zonder speciale machines.
Wil je de randen van je schoen beschermen tegen stoten of slijtage? Dan kun je een stootband toevoegen: een smalle strook rubber die je langs de onderrand van het bovenwerk lijmt. Deze vind je hier
Tot slot kun je een binnenvoering of extra inlegmateriaal plaatsen voor demping. Hiervoor gebruik je bijvoorbeeld polster- of microvezel bekleding. Je snijdt het op maat en lijmt het rechtstreeks op het voetbed of onder de hiel.
Je schoen is bijna klaar, tijd om hem te passen! Trek hem aan en loop er een stukje mee op een harde vloer. Let op of je hiel goed blijft zitten, of je tenen genoeg ruimte hebben en of er ergens drukpunten ontstaan.
Voelt de schoen strak of pijnlijk? Dan kun je de binnenkant voorzichtig schuren of wat polstermateriaal weghalen. Is hij juist te los? Dan kun je met extra polster of een dikkere inleglaag de pasvorm verbeteren.
Heb je ondersteuning toegevoegd met een pelotte of een verhoogd voetbed? Test dan of dit op de juiste plek zit. Een goed geplaatste pelotte ondersteunt de middenvoet zonder te drukken op de bal van de voet.
Let op de afwikkeling
Loop een paar keer op een harde vloer en let op hoe de schoen afwikkelt. Voelt het afrollen soepel, of blijft je voet hangen bij de bal of tenen? Bij stroeve afwikkeling kun je een afwikkelbalk toevoegen onder de voorvoet. Dat is een lichte bolling of wig van kurk of EVA die je tussen de zool en profielzool plaatst.
Ook bij hielproblemen (zoals instabiliteit of hielpijn) kun je een lichte hakverhoging of schokabsorberend materiaal toevoegen. Dat vangt de eerste stapklap beter op.
Testen = voelen. En daarna kun je nog makkelijk bijsturen.
De eerste schoen is misschien nog niet perfect, maar je hebt nu wél het hele proces in handen. En het mooiste is: elke volgende schoen wordt beter. Je leert hoe materialen reageren, hoe vormen samenwerken en waar je kunt bijsturen.
Wil je het serieuzer aanpakken of overstappen naar orthopedisch schoenmaken? Dan kun je met meer geavanceerde materialen aan de slag, denk aan multilagen thermoplastisch materiaal, specifiek verstevigingsmateriaal, of een volledige opbouw met profielzolen, pelotten en steunstructuren. En ook daar helpen wij je natuurlijk graag bij.
Bestel hier alles wat je nodig hebt, van thermoplastisch materiaal tot pelotten, profielzolen, stootbanden en bekledingsmateriaal. En als je vragen hebt: bel of mail ons gerust. We denken graag met je mee, ook als je nog helemaal aan het begin staat.
Ben je net begonnen met schoenen maken of wil je eerst wat meer weten voordat je aan de slag gaat? Hier vind je de meestgestelde vragen van beginners. We geven duidelijke, praktische antwoorden over materialen, gereedschap, pasvorm en alles wat je nodig hebt om zelf, met de hand, een schoen te maken.
Zeker. Met de juiste uitleg, basisgereedschappen en materialen kun je thuis al een stevige schoen maken. Je hebt geen dure machines nodig: met handgereedschap, thermoplastisch materiaal, goede lijm en wat geduld kom je al een heel eind. In onze blog leggen we stap voor stap uit hoe.
Je hebt thermoplastisch materiaal nodig (zoals EVA of Multiform), een bovenmateriaal (leer of canvas), een stevige lijm, en wat handgereedschap: stanleymes, schuurpapier, haardroger en klemmen. Optioneel kun je ook verstevigingsmateriaal, pelotten of profielzolen toevoegen, afhankelijk van je ontwerp.
Een steunzool is opgebouwd uit materialen zoals thermoplastisch EVA en biedt ondersteuning voor de voetboog. Een voetbed vormt de bovenste laag van de zool – deze bepaalt het comfort. Inlegmateriaal is vaak zachter en wordt gebruikt als afwerking of om kleine drukpunten op te vangen. Alle drie zijn los verkrijgbaar via ghielenorthopaedics.nl.
Met contactlijm. Je brengt een dunne laag lijm aan op zowel het bovenwerk als de zool, laat deze even drogen tot ze plakkerig zijn en drukt ze dan stevig op elkaar. Met een paar boeken als gewicht of een paar klemmen kun je dit prima met de hand doen.
Ja. Zit hij te strak? Dan kun je het bovenwerk lokaal verwarmen met een haardroger en wat oprekken. Is hij te ruim? Dan kun je extra polstermateriaal of inlegmateriaal toevoegen. Ook pelotten kun je na afloop nog plaatsen voor ondersteuning onder de middenvoet.
Bij Ghielen Orthopaedics kun je terecht voor alle basismaterialen om zelf een schoen te maken: van thermoplastisch plaatmateriaal tot pelotten, steunzolen, verstevigingsmateriaal, profielzolen en inlegmateriaal. Kijk bijvoorbeeld in onze categorieën Thermoplastisch, Polster & Bekleding, Onderwerken of Verstevigingsmateriaal.
